گاف های ترجمه

تعداد بازدید: 1059

گاف های ترجمه 

 

 

ترجمه همواره به عنوان ابزاری ارتباطی میان فرهنگ ها ایفای نقش کرده. اما در طول تاریخ، گاهی این پل ارتباطی به بیراهه رفته و به جای صلح از جنگ و به جای دوستی از دشمنی سر در آورده؛ البته گاهی نیز موجبات خنده و شادی مخاطبان را فراهم کرده. در این بخش تلاش داریم تا به برخی گاف های ترجمه ای تاریخی و روزمره اشاره کنیم.

قبر تان را می کنیم!
جنگ سرد در اوج خودش بود که «نیکیتا خروشچف» نخست وزیر شوروی در سخنرانی خود عبارتی را به کار برد که به زبان روسی يعنی: «قبر تان را می کنیم. این عبارت برای آمریکایی ها بدجوری تهدید آمیز به نظر آمر و فکر کردند منظور شوروی حملهی اتمی است و برای همین تنش بین دو کشور چند برابر شد. اما باز هم پای مترجمی در میان است که کمی بیش از اندازه ادبی ترجمه کرده بود. معنی عبارت اصلی این بود که تا حلوای شماها را نخوريع نمی میريع | یا «ما بیشتر از شماها زنده می مانیم». این حرفها در آن شرایط هنوز هم آنچنان بار مثبت ندارند، اما تهدید آمیز هم نیستند.
قبر تان را می کنیم!
 
جنگ سرد در اوج خودش بود که «نیکیتا خروشچف» نخست وزیر شوروی در سخنرانی خود عبارتی را به کار برد که به زبان روسی يعنی: «قبر تان را می کنیم. این عبارت برای آمریکایی ها بدجوری تهدید آمیز به نظر آمد و فکر کردند منظور شوروی حمله ی اتمی است و برای همین تنش بین دو کشور چند برابر شد. اما باز هم پای مترجمی در میان است که کمی بیش از اندازه ادبی ترجمه کرده بود. معنی عبارت اصلی این بود که تا حلوای شماها را نخورده نمی میرم| یا «ما بیشتر از شماها زنده می مانیم». این حرفها در آن شرایط هنوز هم آنچنان بار مثبت ندارند، اما تهدید آمیز هم نیستند.
 
کلمه ی ۷۱ میلیون دلاری
 
کی از روزهای سال ۱۹۸۰ بود که «ویلی رامیرز، ۱۸  ساله را در حالت اغماء به بیمارستان فلوریدا رساندند. خانواده و دوستانش می خواستند توضیح بدهند چه بلایی سر ویلی آمده اما پزشکان که اسپانیایی بلد نبودند. یکی  از کارمندان بیمارستان که از قضا اسپانیایی هم بلد بود  ظاهرا به دادشان رسید و به قول خورمان آمد ثواب  کنه، کباب شد. مترجم عزیز واژه ی مسمومیت غذایی را به مسمومیت دارویی، ترجمه کرد. مترجم حرفه ای  حتما فرق بین این دو را می داند. خانواده ی ویلی فکرمی کردند که او به مسمویت غذایی دچار شده، اما در اصل مشکل ویلی خونریزی داخلی بود. دکترها هم که با ترجمه ی نادرست گمراه شده بودند فکر کردند ویلی به عمد داروی زیاری مصرف کرده و برای همین است  که به چنین روزی افتاده. خلاصه این که ویلی بیچاره به خاطر تأخير درمان فلج می شود اما خسارت ۷۱ میلیون دلاری از بیمارستان می گیرد
 
 
شکلاتی برای شوهر
 
کارخانه های شکلات سازی ژاپن در دهه ۵۰ مردم را  ترغیب می کردند که روز عشاق را جشن بگیرند. جالب است که این جا هم ترجمه ی اشتباه دخیل بود و مردم فکر کردند رسم این است که زن ها به مردها شكلات هدیه بدهند. از همان روزگار به بعد، زنهای ژاپنی در روز 12 فوریه شوهرانشان را شکلات باران می کنند و مارس هم روز تلافی مردهاست. این وسط هم کارخانه های شکلات سازی از آب گل آلود ماهی می گیرند که مترجم به راه انداخته است .
 
 
دردسر ويتانژی 
 
سال ۱۸۶۰ دولت بریتانیا با رئیس قوم مائوری در نیوزلند معاهده ای بست. قوم مائوری که از غارت  مجرمان و تاجران و دریانوردان جان به لب شده بود . دست به دامن حمایت بریتانیا شد. بریتانیایی هم که دیدند سرزمینی را دودستی تقدیم شان می کنند بدشان  نیامد توابع شان را بیشتر کند. معاهدهی منعقد شده  که اگه درست تلفظش کنم به «معاهده ی ویتانژی،معروف شد موجبات تفريح ما مترجمان را هم فراهم کرد. این معاهده در دو نسخه ی متفاوت امضا شد!  در نسخه ی انگلیسی، مائوری ها متعهد شده بودند که: حق سلطنت را تمام و کمال و بلاعوض به آن مقام والا ملكه ي بریتانیا، تقدیم نمایند. اما در نسخه ای که نماینده ی انگلیسی ها به زبان مائوری تنظیم کرده بود قرار بر این بود که مائوری ها فقط حکومت رو از دست بدهند نه سلطنت را. هنوز هم بعد از گذشت  چندین نسل این دو منطقه با هم دعوا دارند، دعوایی که جناب مترجم به راه انداخت.
 
 
 
 
 
ارسال نظر